Marco è a casa czy c’è a casa? Chi è czy chi c’è? Czy to w ogóle ma znaczenie? Jeśli wybór między essere i esserci sprawia ci problem, albo jeszcze nie znasz różnicy między tymi dwoma, pozornie podobnymi do siebie czasownikami, to przeczytaj koniecznie!
Nie dziwi mnie, że wielu polskich uczniów ma z tym zagadnienie problem. Różnica między essere i esserci to różnica tylko jednej partykuły „ci”, która zmienia całkowicie znaczenie naszych zdań. „Ci” najczęściej wskazuje na miejsce, może być też abstrakcyjne, choć nie zawsze przyda nam się to do tłumaczenia. Niektórzy tłymaczę „esserci” na „znajdywać się”, ale to też nie zawsze pomaga. Dlatego bez udziwniania rozpiszę zasady używania jednego i drugiego czasownika na najprostsze zasady tak, aby każdy mógł z tego korzystać jak ze ściągi.
Temat essere i esserci, a do tego jeszcze stare i starci jest na tyle ważny, fascynujący i hmm skomplikowany, że poświęciłam tym zagadnieniom osobne szkolenie online. Jego ponad dwugodzinne nagranie (prezentacja przeplatana jest quizami i ćwiczeniami) możesz dostać tutaj. Opis spotkania i opinie na jego temat znajdziesz w sklepie.
Kiedy używamy essere?
Essere oznacza „być” i używamy go do:
opisu jakie coś jest
Czyli przed wszelkimi charakterystykami: Marco è alto, Maria è una ragazza italiana, io sono bionda.
sformułowania „to jest”, „to są”, „to jesteśmy”
Zawsze kiedy tłumaczymy po polsku zdanie na „to jest”, to ono zaczyna się we włoskim od samego essere: è un tavolo, è il mio ragazzo, è Marco, sono stata io! (to byłam ja!)
wskazania, że coś jest gdzieś
Kiedy zaczniemy od podmiotu, a miejsce będzie po drugiej stronie, to również użyjemy essere: Marco è a casa, Maria è al lavoro, io sono qui.
wskazania, że coś odbędzie się kiedyś
Kiedy znów wydarzenie będzie na początku zdania, a okolicznik czasu później: Il concerto è domani, il nostro matrimonio sarà l’anno prossimo.
stwierdzenia, jaką mamy porę
Jeśli chcemy powiedzieć, że teraz jest Wielkanoc, wiosna, a jutro piątek, albo nasze urodziny: to wszystko jest cykliczne i jest wpisane w nasz kalendarz: è primavera, domani è venerdì, giovedì è il mio compleanno, quando è Pasqua? To samo tyczy się czasu: sono le 8:30, è mezzanotte
Kiedy używamy esserci?
Trudno jednoznaczenie przetłumaczyć esserci, ale w większości wypadków „ci” będzie nam wskazywać na miejsce, które może być też też abstrakcyjne, może wskazywać na świat, na wszechświat, albo na nasze życie. Esserci używamy do:
wskazania, że gdzieś coś jest
Zwróć uwagę, na to jak odwróciłam kolejność, tu gdzieś jest coś, czyli zaczynamy od okolicznika miejsca: A casa c’è Marco, al lavoro ci sono Maria e Jacopo, qui non c’è nessuno.
wskazania, że coś istnieje, coś jest tu
Tu wskakuje to abstrakcyjne, albo domyślne miejsce. Laura non c’è może oznaczać, że Laury nie ma już na świecie, albo że nie ma jej w moim życiu, albo, jeśli to wynika z kontekstu, że nie ma jej na imprezie.
Tak jak w zdaniach: l’amore non c’è, nie ma miłości, albo c’è il latte? jest mleko? Non c’è problema, nie ma problemu.
W każdym z tych zdań, w domyśle jest jakieś „tu”.
wskazania, że kiedyś coś się odbywa
I tu już nie będą rzeczy stałe, cykliczne, ale wydarzenia wyjątkowe. Zaczynamy tu od okolicznika miejsca (odwrotnie niż było wcześniej), czyli domani c’è un bel concerto, la settimana prossima c’è la mia festa di compleanno. Również zaczynając zdanie od „jest”, użyjemy tu esserci: c’è un concerto interessante domani, c’è un festival interessante sti giorni.
Wskazówki:
Zauważ, że esserci używamy jeśli zdanie zaczniemy od okolicznika miejsca albo czasu a dopiero później wskażemy na rzecz/osobę.
Zauważ, że nie dotyczy to cyklicznych, ważnych wydarzeń z naszego kalendarza i pór roku/dnia.
W tych przypadkach są to reguły idealnie przekładalne na język angielski i użycie there is, there are.
W niektórych przypadkach jednak użycie esserci wychodzi trochę poza to, co znamy z angielskiego, bo choćby odmieniamy ten czasownik przez wszystkie osoby, a nie tylko trzecią liczby pojedynczej i mnogiej, choć i z tym angielski sobie radzi: there is me, there is you, ale już nie wszystkie włoskie wyrażenia da się idealnie przetłumaczyć. Na przykład ci sono! kiedy chcę powiedzieć, że już jestem tu, skoncentrowana i słucham po tym jak się na chwilę rozkojarzyłam, nie przetłumaczę na angielski za pomocą podobnej konstrukcji.
Jeśli chcesz bardziej zgłębić temat i porównać to jeszcze do użycia czasowników stare i starci, to koniecznie obejrzyj moje szkolenie Essere czy esserci Odwieczne dylematy
Opis tego i innych materiałów znajdziesz w sklepie
