Uwielbiamy nowe słówka, które możemy skojarzyć z takimi, które już znamy. Skojarzenia, przenikanie się, wynikanie jedno z drugiego – ja to kocham i wiem, że tobie pomoże w zapamiętywaniu. Dziś zebrałam czasowniki wcale nieoczywiste (na pewno bardzo ubarwią twoją wypowiedź!), które łatwo skojarzyć z czymś, co pewnie już doskonale znasz… z częściami ciała!
intestare
Jest więcej czasowników, które mają w sobie rdzeń „testare” (już to samo oznacza „testować”), ale niekoniecznie pochodzą od słowa „głowa” (protestare, contestare). Intestare pochodzi od słowa „testa” i jego znaczenie mocno się wiąże z głową, a bardziej z czymś, co jest u góry, choć nie w tak oczywisty sposób.
Intestare oznacza „nadać do kogoś, na czyjeś nazwisko, zaadresować” (np. list), albo „przepisać na kogoś” (np. posiadłość).
A chi è stata intestata l’azienda? – Na kogo została przepisana firma?
Come intestare la lettera? – Jak zaadresować list?
affrontare
„Fronte” to „czoło”, affrontare to, bardzo dla nas intuicyjnie, „stawić czoła”. Istnieje też wyrażenie o tym samym znaczeniu: far fronte, oraz czasownik fronteggiare. Ten drugi oznacza też „stać naprzeciwko”, np. o budynku, który jest naprzeciwko czegoś.
Devi affrontare i tuoi problemi – musisz stawić czoła swoim problemom
rinfacciare
Rinfacciare, od słówka „faccia„, „twarz”, oznacza „wypominać coś komuś, karcić, besztać”, czyli chodzi o wszystkie te sytuacje, kiedy rzucamy komuś słowa w twarz.
Gli ho rinfacciato tutti i suoi errori – wypomniałam mu wszystkie jego błędy
adocchiare
Od „occhio„, „oko”, adocchiare oznacza „przypatrywać się” ale też „przyuważyć, zauważyć”.
Ho adocchiato un bel vestito – przyuważyłam ładną sukienkę
orecchiare
„Orecchio” to „ucho”, a orecchiare to nie tyle „słuchać”, albo „słyszeć” (bo to „ascoltare” i „sentire„), ale „podsłuchiwać”, „przysłuchiwać się” (wyrażamy tu fakt, że robimy to w ukryciu, niezauważenie). Orecchiare może też oznaczać, że znamy coś słabo (np. język), albo że powtarzamy coś ze słuchu (np. piosenkę), czy że „zasłyszeliśmy coś”.
Ho orecchiato involontariamente una conversazione – podsłuchałem niechcący pewną rozmowę
sboccare
Od „bocca„, „usta”. Ten czasownik jest bardzo uniwersalny. Możemy za jego pomocą powiedzieć, że rzeka wpływa do morza, że coś się przelewa, wylewa się z brzegów, że ulica gdzieś się kończy (np. na placu), o ludziach: że doszli w jakieś miejsce. W przenośni może być to synonim dla „kończyć się”.
La strada sbocca nella piazza – ulica kończy się na placu
Natomiast pierwsze znaczenie, o którym pomyślałam, jest kolokwialne i oznacza „wymiotować”, w końcu chodzi o coś, co wychodzi z naszych ust!
Ieri sera ho sboccato – wczoraj wieczorem wymiotowałam
imboccare
Ciągle od „bocca„, ten czasownik może być takim trochę przeciwieństwem do sboccare, przynajmniej w kontekście ulicy: imboccare użyjemy, kiedy wjeżdżamy na jakąś ulicę, w bramę, w korytarz, itp. Imboccare oznacza też „karmić kogoś”, ale tak dosłownie, kiedy wkładamy komuś jedzenie do buzi.
Bisogna imboccarla perché è molto malata e non ce la fa da sola – trzeba ją karmić, bo jest bardzo chora i nie jest w stanie jeść samodzielnie
snasare
Ten czasownik pewnie ci się nie przyda, no ale gdybyś miała oderwać nos jakiejś rzeźbie w muzeum, albo statui na mieście, to wiedz, że ta czynność we włoskim ma swój czasownik: snasare. To oczywiście od „naso„, „nos”.
Hanno snasato la statua del presidente – urwali nos statui prezydenta
slinguazzare
To od „lingua„, „język”, dokładnie ten czasownik, o którym pomyślałaś – to slangowe określenie na całowanie się z języczkiem (również w formie wzajemnej slinguazzarsi), alternatywa dla równie kolokwialnych limonare i limonarsi.
Non mi piace guardare le coppie che slinguazzano nei mezzi pubblici – nie lubię patrzeć na pary, które się liżą w komunikacji miejskiej
sgolarsi
Od „gola„, „gardło”, sgolarsi oznacza mówić tak dużo i głośno, aż do zdarcia gardła.
Mi sono sgolato durante la lezione – zdarłem sobie gardło na lekcji
spanciarsi
Tak naprawdę ja tylko używam, prawdopodobnie regionalnego, spanzarsi (od kolokwialnego „la panza” – alternatywy dla „la pancia„, „brzuch”). Używam go w zdaniu mi fa spanzare, czyli „rozśmiesza mnie”, „boki zrywam”.
Samo spanciare oznacza „wypatroszyć”. Czasownik zwrotny spanciarsi oznacza w przenośni „pękać ze śmiechu”, ale też bardziej dosłownie, w architekturze, „wybrzuszyć się”, np. kiedy mamy jakieś wybrzuszenie w ścianie.
Synonimem dla spanciarsi w znaczeniu „pękać ze śmiechu”, także o „cielesnym” pochodzeniu, jest czasownik sbellicarsi – to od „ombelico„, czyli „pępek”.
Si spanciano dalle risate – pękają ze śmiechu
sgambettare
Sgambettare, od „gamba„, „noga”, oznacza po prostu „machać nogami” (leżąc, siedząc), a także „przebierać nogami” również w znaczeniu „szybko chodzić”. Sgambettare oznacza także „podstawiać nogę”, a sam rzeczownik „sgambetto” wskazuje na fakt podstawienia komuś nogi, w sporcie to „faul”, a tak ogólnie, w przenośni, to „nielojalne zachowanie”.
Ungheria, la reporter sgambetta i profughi – Węgry, reporterka podstawia nogę uchoćdźcom
sgomitare
Sgomitare, ale też gomitare, to od „gomito„, „łokieć” i oznacza „przepychać się, rozpychać łokciami”, „torować sobie drogę”, także w przenośni.
Bisogna sgomitare per entrare in negozio durante i saldi – trzeba się rozpychać łokciami, żeby wejść do sklepu podczas przecen
inginocchiarsi
To od „ginocchio„, „kolano” i oznacza „klękać”, albo „padać na kolana”.
Si è inginocchiato davanti a me – ukląkł przede mną
Synonimem jest czasownik genuflettersi (od którego participio passato brzmi genuflesso) i on też pochodzi od słowa „kolano”, ale po łacinie (genu), które możesz też kojarzyć z francuskiego (genou).
sculettare
Tu już przychodzimy do „culo„, czyli „dupy”, bo czasownik „sedere” (siedzieć), który jest identyczny jak rzeczownik „tyłek” („il sedere”), jest nudny. Sculettare oznacza „kręcić pupą”: o ludziach, ale też o zwierzętach. W kontekście samochodów możemy użyć tego czasownika, kiedy chcemy powiedzieć, że pojazdem zarzuca, bo np. wpadł w poślizg.
inculare
Pierwsze, dosłowne znaczenie tego czasownika, nawiązuje do seksu analnego, przy czym ma raczej negatywny, ponieważ jednostronny wydźwięk. Ale kolokwialnie używa się tego czasownika znacznie częściej w znaczeniu „ukraść”, „oszukać”, tak jak angielskie „to fuck somebody„.
Mi hanno inculato la bici – zarąbali mi rower
Che inculata! – co za oszustwo!
